Aydın'da Caddeler ve Kaldırımlar İşgal Altında

Tüm Türkiye’de olduğu gibi Aydın’da da kent nüfusu hızla artıyor. Bu hızlı nüfus artışının beraberinde getirdiği sorunların başında ise yetersiz yollar ve giderek büyüyen trafik sorunu geliyor. Özellikle ilimizde kişi başına düşen araç sayısının Türkiye ortalamasının üzerinde olması, bu sorunu daha da belirgin duruma getiriyor.

Kent nüfusunun ve araç sayısının artmasına karşılık yolların yetersiz kalması, bazı önemli arterlerde kaldırımların neredeyse kullanılamayacak kadar daralmasına neden oluyor. Efeler ilçesini ele alalım. Bazı ana caddeler dışında, tekerlekli sandalye kullanan bir vatandaşın kaldırımlarda ilerleyebilmesi neredeyse olanaksız. Hatta öyle caddelerimiz var ki kaldırımlarda iki kişinin yan yana yürümesi bir yana, tek kişi bile güçlükle ilerleyebiliyor.

Ancak Aydın’da sorun yalnızca kaldırımların dar olması değil. Bir de bu dar kaldırımların işgal edilmesi gerçeği var.

Türkiye’nin birçok kentinde belediyeler kaldırım işgallerini önlemek için çeşitli tedbirler alırken, başta Efeler olmak üzere ilimizde alınan önlemlerin yetersiz kaldığı açıkça görülüyor. Kaldırım kenarında evi veya iş yeri bulunan bazı vatandaşlarımız, kaldırımları adeta kendi mülkleri gibi görmekte ve istedikleri şekilde kullanmaktadır. Oysa kaldırımlar hiç kimsenin özel mülkü değil, toplumun ortak kullanım alanıdır.

Normal bir gözlemle Aydın sokaklarında dolaşan herkes, kaldırımların önemli bir bölümünün işgal altında olduğunu rahatlıkla görebilir. Bazı esnaflar sattıkları ürünleri kaldırımlara taşıyarak yayaların geçişini engelliyor. Birilerinin daha fazla para kazanması uğruna yayaların kamusal alanlardaki hareket özgürlüğünün kısıtlanması, kabul edilemez bir anlayıştır.

Esnafa kaldırımı işgal etmemesi gerektiği söylendiğinde ise çoğu zaman karşılık olarak “İşgaliye parası ödüyoruz” cevabı veriliyor. Peki, işgaliye parası ödemek, kamuya ait bir alanı dilediği gibi kullanma hakkı mı veriyor? Belediyeler bu işgaliye gelirini almadığında ekonomik olarak batacak mı? Kamu yararı, birkaç kuruşluk işgaliye gelirinden daha değersiz midir?

Bazı kahvehaneler kaldırımlara masa ve sandalye atarak zaten dar olan geçiş alanlarını daha da daraltıyor. Bununla da yetinilmiyor; kaldırımlarda oturan bazı kişiler gelip geçen vatandaşları adeta göz hapsine alarak rahatsız edici bir ortam oluşturuyor. Benzer manzaraları başka iş yerlerinin önünde de görmek mümkün. Kamusal alanlar, başkalarının huzurunu ve hareket özgürlüğünü kısıtlayan özel sohbet alanlarına dönüştürülüyor.

Bazı esnaflar ise yalnızca kaldırımları değil, caddeleri de sahiplenmiş durumda. Sandalye, tabela, kova, çuval ve benzeri malzemelerle kamuya ait alanlar adeta kişisel mülke dönüştürülüyor. Örneğin, Batı Gazi Bulvarı üzerinde park ettiği aracı dükkanının vitrini gibi kullanan işletmelerin varlığını herkes görüyor. Ancak nedense bu konuda etkili bir önlem alınmıyor.

Yıllardır dükkanının önüne duba koyarak kimsenin park etmesine izin vermeyenler de ayrı bir işgal düzeninin parçası. Bu iddiayı görmek isteyenlerin Aydın sokaklarını dolaşmasına bile gerek yok. Google Haritalar uygulamasındaki sokak görüntülerine bakmaları yeterli. Aynı noktalarda yıllardır araçların ve dubaların bulunduğunu görmek mümkün.

Birçok belediye kamuya ait alanları işgal eden bu tür malzemeleri toplatırken, Aydın Büyükşehir Belediyesi zabıtasının bu konuda yeterince etkili olamaması düşündürücüdür. Kamu düzenini sağlamak ve vatandaşların ortak kullanım hakkını korumakla görevli olanlar, neden üç maymunu oynuyor?

Bunca karmaşanın, işgalin ve rahatsız edici manzaranın ortasında vatandaşlar kaldırımlarda nasıl yürüyecek? Araçlar trafikte nasıl ilerleyecek? Ambulans ve itfaiye araçları tek şeride düşmüş caddelerden acil durumlarda nasıl geçecek?

Bu soruların yanıtını Aydın Büyükşehir Belediyesinin ve mülki idarenin vermesini bekliyoruz. Çünkü mesele yalnızca kaldırıma konulan bir masa, sandalye ya da birkaç duba değildir. Mesele, kentte yaşayan insanların ortak kullanım hakkının korunup korunmadığıdır. Yetkililerden beklentimiz, bu soruna bir an önce kalıcı çözüm üretmeleri ve görevlerini daha duyarlı bir şekilde yerine getirmeleridir.

Esnafların kaldırım işgallerinin yanında, en az onun kadar önemli, hatta yarattığı sonuçlar bakımından çok daha tehlikeli bir başka sorun daha var; otomobillerin kaldırımları işgal etmesi.

Nedense bazı taşıt sahipleri yollar yetmiyormuş gibi kaldırımları da kendilerine park alanı olarak görüyor. Önce kendi araçları park etsin, gerisi ne olursa olsun anlayışı kentimizin birçok cadde ve sokağında karşımıza çıkıyor.

Oysa otomobillerin kaldırımları işgal etmesi, yalnızca bir görüntü kirliliği ya da trafik düzeni sorunu değildir. Doğrudan insan hayatını ilgilendiren bir güvenlik meselesidir. Çünkü kaldırımlara park edilen araçlar nedeniyle yayalar yola inmek zorunda kalıyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar, engelliler ve hareket kısıtlılığı bulunan vatandaşlar için bu durum ciddi tehlikeler yaratıyor.

Bir başka ifadeyle, birilerinin otomobilini rahatça park edebilmesi için diğer insanların can güvenliği tehlikeye atılıyor.

Bizler otomobillerimize insanlardan daha mı fazla değer veriyoruz? Kaldırımlar, araçların değil insanların yürüyebilmesi için yapılmadı mı? Yetkililer bu kaldırımlardan yürümüyor olabilir. Peki, diğer insanların yürümek zorunda olması önemsiz mi?

İnsanlara ve birbirimizin yaşam hakkına saygı göstermeyi ne zaman öğreneceğiz? Kamuya ait alanları kişisel çıkarlarımız doğrultusunda kullanmaktan ne zaman vazgeçeceğiz?

Sesimizi duyacak bir yetkili yok mu? Kentin yöneticileri bu manzaraları görmüyor mu, yoksa görmezden mi geliyor?

Son söz; alt tarafı bir alt geçidin büyük bir hizmetmiş gibi sunulması, Aydın halkı açısından gerçekten düşündürücüdür. Aydın halkının beklentisi, yapılan her işin büyük bir hizmet olarak pazarlanması değil; yaşam kalitesini yükselten, kent sorunlarını çözen, insanı merkeze alan gerçek hizmetlerin hayata geçirilmesidir.

Aydın halkını birkaç projeyle, birkaç gösterişli söylemle kandırmak ne kadar doğru?

Aydın’ın ihtiyacı algı yönetimi değil, kent yönetimidir. İhtiyacı reklam değil, hizmettir. İhtiyacı laf değil, icraattır.

Çünkü kent yönetmek, yalnızca yol yapmak veya alt geçit inşa etmek değildir. Kent yönetmek; kaldırımları yayalara, yolları taşıtlara, kamusal alanları ise bütün vatandaşlara ait kılabilmektir.

Aydın halkı hizmet bekliyor, laf değil!

“Adalet, her şeyden önce hakikate saygıdır. (Albert Camus)